مهدي يوسفي باد کنک به شرط چاقو، قبل از اینکه هر چیز دیگری باشد یک "مجموعه ی خلاق" است. این کتاب البته مثل همهی کتابهای خلاقه شباهت زیادی با کلیشههای رایج ندارد و به همین دلیل است که خواننده میتواند آن را هر طور دلش بخواهد صدا کند. زیر عنوان کتاب نوشته شده مجموعه شعر برای کودکان، اما شما میتوانید ببینید که چیزهایی که در این کتاب هستند خیلی هم به شعرهایی که تا حالا خواندهاید شبیه نیستند. البته خیلی هم از فضای شعر دور نیست. تازه شاید این متون خیلی هم برای کودکان نباشند. فکر میکنم دربارهی گروه سنی مخاطبان بادکنک... باید گفت که این کتاب مثل گروه خونی O- به درد همه میخورد اما خودش نمیتوانند از هیچ رده بندی و طبقه بندی دیگری استفاده کند. هرچند این کتاب خیلی هم از فضای کودکان دور نیست. به همهی این دلایل بهتر است که شما هم این کتاب را با همان اسم کوچکش صدا کنید. این کتاب یک "مجموعه" است. مجموعهای از چند متن که شبیه هم هستند اما زیاد شبیه متنهای دیگری که دیدهاید نیستند. اما کتاب هایی که شبیه کتابهای دیگر نباشند معمولا کمی سخت هستند؛ اینطور نیست؟ این کتاب اما از این نظر هم شبیه بقیه کتابها نیست! درواقع دوست داشتنیترین وجه تمایز این کتاب همین است که خیلی راحت از گلوی آدم پایین می رود. قول میدهم قبل از اینکه پلک به هم بزنید کتاب تمام شده باشد. برای همین باید گفت که کل این مجموعه را با یک عبارت می شود توضیف کرد: یک مجموعه خلاق اما خیلی ساده. سید آبادی – نویسنده کتاب، درواقع در تمام کتاب سعی کرده ساده فهم بودن را قبل از هر ارزش دیگری در شعرش پیاده کند. آن هم مثلاً در فرم که امروزه ما ایرانیها خیلی علاقه داریم بواسطه آن شعرهایمان را سخت کنیم. این کتاب یکی از معدود جاهایی است که شما میتوانید ببینید یک ایرانی، سعی کرده که همه از بازی های فرمی و زبانی اش لذت ببرند. حتی در متنی که اصلاً جز فرم چیز دیگری نیست. ببینید: جیر جیر جیر جیر جیر جیرک! کجا گیر گیر گیر گیر کرده ای؟ این طور نیست؟ اجرای این سادگی درواقع با استفاده از راوی خردسال صورت گرفته. تقریباً همه متنها از زبان یک کودک یا پرنده یا راوی معصوم دیگری نقل میشوند که اصلاً نمیتواند در صحبت کردنش از چیزی پیچیده استفاده کند. به همین دلیل است که می توانیم ادعا کنیم که نویسنده این کتاب یک مجموعه متن از زبان کودک نوشته. اما شما هم که کتاب را بخوانید میبینید که هیچ کودکی یا اقلاً هر کودکی به بعضی از این چیزها فکر نمیکند برای همین بهتر است بگوییم که نویسنده یک مجموعه متن از زبان کودکی همه ما نوشته. به همین دلیل است که این کتاب کاملاً هم برای غیر کودکان نیست. و به فضای کودکانه بودن تنه می زند. خب شما هم میدانید که این دنیا و این بخش ممنوعه ذهن ما آدم بزرگ ها خیلی تخیل قوی و تصویر پردازی با نشاطی دارد به همین دلیل است که این کتاب را باید چیزی روی شعر و غیر شعر قلمداد کرد. زبان این کتاب پر از تکرار است. تکراری که به نویسنده کمک کرده تا هم به فضای شعر نزدیک شود و هم به فضای کودکی. اما می دانیم که این تکرارها در ادبیات دو فایده دیگر هم دارند. اول اینکه متن را به سوی سادگی پیش میبرند و بعد اینکه میتوانند مایه غافلگیری خواننده شوند. منتقدان شعر گفتهاند که تکرار در شعر علیالخصوص وقتی بخواهید بداهت چیزی را نشان بدهید بسیار کارآست. خب من و شما هم بهتر است باور کنیم: می چرخد و می چرخد و می چرخد پیراهن گل گلی ام توی ماشین لباسشویی چهقدر خوب که من تویش نیستم! سید آبادی یکی از منتقدان و روزنامه نگاران باسابقه و پرتلاش ایرانی است که نامش برای همه اهالی ادبیات کودک آشنا است. او در نقد ادبی و نیز خلق آثار ادبی شهرت دارد. او اما روزنامه نگار و کارشناس ارتباطات هم هست و همیشه _علی الخصوص از سال 76 به بعد_ در این زمینه هم پرکار بوده. این مجموعه شعر سید آبادی تلاشی است برای رفتن به سوی شعر بی وزن کودک. تلاشی که البته جز سید آبادی ذهن بعضی شاعران دیگر کودک و نوجوان را هم مشغول کرده. اما این اثر سید آبادی یکی از اولین مجموعه شعرهایی است که به این سیاق منتشر میشود. و وجه ممیزه و شاید برگ برندهاش، همین سادگی و استفاده از طنزهای مکرر زبانی است. این کتاب یکی از معدود کتاب هایی است که به سرعت سبک خاصش را به رخ شما میکشد. اما نه طوری که شما بتوانید شعر ها را خیلی راحت حدس بزنید. فکر میکنید میتوانید: می رقصد و می رقصد و می رقصد پیراهن گل گلی ام در باد روی بند رخت. حیف که من تویش نیستم! حتی اسم شعرهای این کتاب هم همین قدر ساده و کودکانه و پرتکرار و خلاقه انتخاب شدهاند. میخواهید چند مثال بزنم تا خودتان ببینید؟ شاید، اما من هم نمیخواهم مثال بزنم که خودتان بروید و ببینید.
